Papierowe dzieła sztuki. Dziedzictwo kulturowe Chin

Prowincja Shandong jest jednym z rejonów uważanych za kolebkę cywilizacji chińskiej. Jej zachodnia część wchodziła w skład terenów kontrolowanych przez najstarsze historycznie dynastie Shang i Zhou. Prowincja uchodzi także za tygiel wyjątkowej, wielowiekowej tradycji jaką są wycinanki z papieru.

Wycinanki to jedna z popularniejszych form chińskiej sztuki ludowej. Dekoruje się nimi okna, drzwi, lampiony i przydomowe drzewa.

Bardzo popularnymi motywami są znaki zodiaku (szczur, bawół, tygrys, królik, smok, wąż, koń, koza, małpa, kogut, pies, świnia) oraz żurawie, ryby, koty, nietoperze i wiele innych postaci związanych z kulturą chińską. Nietoperz, który w kulturze europejskiej wywołuje raczej negatywne konotacje, w Chinach symbolizuje szczęście, a w zestawieniu ze swastyką, która oznacza „dziesięć tysięcy” (bardzo wiele), przedstawia po prostu nieskończone szczęście. Chiński znak fu jednocześnie oznacza nietoperza i szczęście.

Obecnie tradycyjna wycinanka chińska jest bardzo popularna i przestała być tylko elementem folkloru. Techniką wycinanki współcześnie interesują się absolwenci i profesorowie uczelni artystycznych oraz uniwersytetów, tworząc realistyczne wycinanki, nawiązujące często w kompozycjach do klasyki malarstwa i grafiki chińskiej.

Wielowiekowa tradycja

Sztuka wycinania papieru w Chinach może sięgać II wieku n.e., kiedy to Cai Lun, urzędnik dworski ze wschodniej dynastii Han wynalazł papier.

Cai po awansie na stanowisko ministra w 89 r. rozpoczął badania nad technologią produkcji papieru. W 105 r. przedstawił cesarzowi swój wynalazek, wyprodukowany z kory drzewnej, resztek konopi, szmat, bambusa oraz starych sieci rybackich. Władca wynagrodził go złotem i tytułem arystokratycznym. Przed wynalezieniem papieru pisano w Chinach na deszczułkach bambusowych (były bardzo nieporęczne i ciężkie) lub na jedwabiu (był bardzo drogi).

Cesarz ogłosił technologię produkcji papieru tajemnicą państwową, za zdradzenie której groziły surowe kary. Zarządzenie to było ściśle przestrzegane aż do r. 751, kiedy Arabowie po zwycięskiej bitwie nad rzeką Tałas pojmali do niewoli m.in. chińskich rzemieślników. Od tego momentu papier stał się znany na całym świecie i wyparł pergamin.

Papier był znany na długo przed wynalazkiem Cai Luna. W grobowcach chińskich władców sprzed naszej ery znaleziono szczątki papieru pochodzenia roślinnego. Był on jednak złej jakości. Wyrabiano go z wyczesków konopi, miał grubą fakturę, a jego nierówna powierzchnia wykluczała go jako materiał piśmienniczy. Używano go do pakowania. Wynalazek Cai Luna wyróżniał się gładką powierzchnią, okazał się bardzo wydajny i tani w produkcji.

Gdy papier stał się bardziej przystępny cenowo, wycinanie papieru stało się jednym z najważniejszych rodzajów chińskiej sztuki ludowej. Później ta forma sztuki rozprzestrzeniła się na inne części świata, a różne regiony przyjęły własne style kulturowe.

Zwykle dzieła sztuki są wykonane z czerwonego papieru, ponieważ w kulturze chińskiej czerwień kojarzy się z uroczystościami i szczęściem, ale używa się również innych kolorów.


BRInfo

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *